Mijn voordracht – Geert Van Nieuwenhuyse

Het houden, kweken, voeden en verzorgen van pyrrhura’s.

Geert Van Nieuwenhuyse & Yves Bourel

Geert & echtgenote Martine in gezelschap van ere-voorzitter FFO Dhr. Yves Bourel

DOEL VAN DE VOORDRACHT (LEZING):

Beginnende en zoekende liefhebbers met nuttige ervaringsgerichte tips op weg helpen inzake aanschaf, huisvesting , voeding en kweek.
LET WEL:
‘op weg helpen’ betekent NIET zeggen hoe het moet, maar wel hoe het KAN.
AANSCHAF PYRRHURA’S.
OUDERDOM
Koop altijd vogels met een vaste voetring. Zo weet je tenminste hoe oud ze zijn en waar ze vandaan komen.

GESLACHT

Koop steeds gesekste vogels of vogels met bewijs van geslachtsbepaling. Uiterlijke verschillen tussen pop en man zijn heel gering. Vandaar is het aangewezen dat met de vogels een DNA-seksbewijs of een seksbewijs door endoscopie wordt afgeleverd. Indien bij bepaalde mutaties het geslacht kan achterhaald worden door de genetische vererving (en aldus geen DNA of endoscopie vereist is) , vraag je best aan de kweker een door hem opgemaakt en genaamtekend bewijs van geslachtsbepaling waarop het ringnummer van de vogel is vermeld, alsook de kleur(en) van de ouders van de betreffende vogel. Voor gesekste vogels betaal je misschien iets meer, maar ben je wel zeker van het geslacht en verlies je niet nodeloos maanden of jaren tijd door geslachtsonzekerheid van één of beide vogels.

WANNEER KWEEKRIJP?

Het tijdstip van kweekrijpheid bij pyrrhura’s varieert van soort tot soort. Sommige soorten (molinae, frontalis,…) zijn kweekrijp na 10 tot 12 maanden. Anderen ( perlata, picta , leucotis,…) na 2 jaar. Nog anderen (cruentata)soms maar na 3 jaar. De pop is m.i. iets vroeger kweekrijp dan de man.

PYRRHURA’S ZIJN NIET ZO LUIDRUCHTIG!!!

Het wordt ook dringend tijd dat niet alle Zuid-Amerikaanse soorten als luidruchtig worden beschouwd. Akkoord, een aantal soorten zoals o.a. de muis- en zonparkieten zijn dat wel, maar pyrrhura’s schreeuwen niet!!! Ik ken een aantal NIET – Zuid-Amerikaanse soorten die veel gekweekt worden en nochtans veel luidruchtiger zijn dan pyrrhura’s.

ONBEKEND IS ONBEMIND.

Soms hoor ik nog altijd zeggen : “ Er is geen vraag naar pyrrhura’s “. Mijn antwoord daarop is het volgende : “ Hoe kan er naar een aantal wildkleursoorten vraag zijn, als men van die soorten nog nooit gehoord heeft… laat staan ze gezien heeft of ze kent”.

MINDER KLEURRIJK?

Het is inderdaad zo dat een aantal (niet alle!) Zuid-Amerikaanse parkieten minder kleurrijk zijn dan bijvoorbeeld de Australische. Toch zijn er ook bij de wildkleur pyrrhura’s opvallende verschijningen of vogels met heel verfijnde tekeningen en/of verborgen felle kleuren… Om dit te illustreren verwijs ik graag naar alle door mijn vrouw gemaakte foto’s van eigen wildkleurvogels op mijn website www.pyrrhuras.net. Sedert de opmars van de mutatiekweek bij de pyrrhura molinae en in mindere mate bij de pyrrhura frontalis, is ook de variatie in basiskleuren sterk gestegen en is terzelfdertijd ook de interesse voor deze mutaties sterk toegenomen.

HUN KARAKTER IS HUN GROOTSTE TROEFKAART!!

Het buitengewone speelse, aanhankelijke, nieuwsgierige en intelligente karakter is echter ongetwijfeld de grootste troefkaart van deze vogels.

Bij het fotograferen is mijn vrouw steeds maar opnieuw verwonderd op de wijze waarop deze vogels ‘poseren’ voor het fototoestel in een voor hen ongekende kooi.
Een vrouw uit Chambéry (Frankrijk) belde mij eens in paniek op toen haar koppeltje molinaes ontsnapt waren. Eén ervan was teruggekeerd, maar de tweede vogel bleek onvindbaar. Ze wilde reeds een andere vogel bij me reserveren. Ik raadde haar aan wat geduld te hebben. Juist één week later belde ze me op met de woorden : “ Ongelofelijk , maar waar ! De vogel is in topvorm teruggekeerd bij zijn partner ! “ Zo zie je maar dat deze sterke en nieuwsgierige vogels zich gemakkelijk zouden aanpassen aan een leven in de vrije natuur bij ons.
Eens ontsnapte één van mijn tentoongestelde molinaes tijdens het wereldkampioenschap vele jaren terug in Ieper. De vogel had zelf het deurtje van de TT-kooi geopend door het nochtans met stevige kleefband vastgemaakte ijzertje los te peuteren. Hij was 2 dagen onvindbaar in de Ieperse expohallen. Uiteindelijk keerde hij bij schemerlicht de avond voor zijn keuring terug naar zijn stam-genoten. De dag nadien werd hij dan nog als beste van een stam van vier cinnamon molinaes gekeurd en behaalde ik met die stam van vier molinaes goud!
Mijn zoon Lander kweekte onlangs een blauwe molinae op om als handtamme vogel te schenken aan zijn vriendin. De vogel werd echter nogal laattijdig uit het nest gehaald (de eerste pluimen kwamen al te voorschijn) en we vreesden ervoor dat hij niet echt handtam zou worden. Niets was minder waar. De vogel accepteerde direct de handvoeding, groeide probleemloos op en was al zelfstandig op het moment dat zijn drie broers/zussen juist begonnen het nest te verlaten ! De vogel is zeer aanhankelijk en handtam geworden…
HUISVESTING EN KWEEKGEWOONTES.
ZOWEL KOOI- ALS VOLIEREVOGELS.
De meeste pyrrhurasoorten zijn zeer goede kweekvogels en voeden prima al hun jongen op. Ook het allerkleinste jong! Ze kunnen zowel in kweekkooien als in volières worden gehouden.

AFMETINGEN VAN KWEEKKOOIEN. (natuurlijk afhankelijk van de grootte van de pyrrhurasoort)

Minimum lengte : 100 cm – 120 cm – 150 cm …
Minimum diepte : 50 cm à 60 cm
Minimum hoogte : 50 cm à 60 cm
AFMETINGEN VAN VOLIERES.
Volières van 2 m lengte en 1 m breedte zijn ideaal. Door hun speelse karakter ‘vergeten’ ze soms om tot kweek over te gaan in te lange of te grote volières. Deze zijn echter ideaal om jonge zelfstandige vogels verder te laten ontwikkelen tot volwassen exemplaren.

STERK EN GOED BESTAND TEGEN DE KOUDE.

Pyrrhura’s zijn goed bestand tegen de koude. Aldus is extra verwarming eigenlijk niet echt nodig. Vermijd echter wel tocht !! Elke mens en elk dier die in de tocht staan, worden daardoor vroeg of laat ziek en verkouden.

HET NESTBLOK.

Geert Van Nieuwenhuyse

 

Pyrrhura’s zijn geen zo’n grote knagers als een aantal aratingasoorten. Als de nestblokken (vb. multiplex) uit hard hout gemaakt zijn, ben je voor vele jaren zonder zorgen op dit vlak.
Je kunt het nestblok ophangen vooraan, aan de zijkant of in de kooi zelf, als je verkiest de pyrrhura’s in kweekkooien te houden.
Betreffende de keuze van het nestblok zijn ze helemaal niet kieskeurig.
Grondoppervlak : van 20 cm bij 20 cm tot 25 cm bij 25 cm.
Hoogte : 30 cm of meer …
Diameter invlieggat : 6,5 cm
Eventueel (niet noodzakelijk) met inkomgang. Voordeel van een nest met inkomgang :
de vogels vallen zeker niet op de eieren of op de jongen.
bij nestcontrole blijft de pop soms in de inkomgang en verlaat niet altijd het nestblok.
Als nestmateriaal leg je enkele cm houtkrullen. Het is raadzaam het nestmateriaal halfweg de kweek te verversen. Als de vogels regelmatig nestcontrole gewoon zijn, vormt dit verversen geen enkel probleem.
KWEEKGEWOONTES
Het zijn zeer goede kweekvogels die goed en vast broeden. Meestal legsels van 5, soms tot 8 eieren… Indien de vogels tenvolle kweekrijp zijn, dan zijn er meestal veel bevruchte eieren. Weinig jongen sterven in het ei. Ze zijn niet zo schuw en verdragen goed nestcontrole. De jongen zijn even ondernemend en nieuwsgierig als de ouders . De man is niet agressief op de jongen, niet als de jongen het nest verlaten en ook niet later als ze zelfstandig aan het worden zijn.

HARDE HOUTEN ZITSTOKKEN.

Zitstokken bestaan best uit hard hout: vb. beuk. Dan ben je voor jaren safe op dat gebied. De diameter van de zitstokken is best variërend voor de poten: vb. 22mm tot 29 mm.

HET RINGEN VAN DE JONGEN EN DE RINGMATEN.

Eenvoudig te ringen. Pyrrhura’s hebben immers geen korte voorpoten zoals bijvoorbeeld catharina’s. Bij voorkeur met harde ringen.

Ringmaat voor de kleinere soorten (leucotissen…): diameter 5 mm à 5,5 mm
Ringmaat voor de meeste pyrrhurasoorten (molinae, frontalis,…): diameter 5,5 mm à 6 mm
Ringmaat voor de grotere soorten (perlata, cruentata…): diameter 6 mm
VOEDING VOOR MIJN PYRRHURA’S.
Voor mij is de voeding van essentieel belang en moet het hele(!) jaar door goed verzorgd worden. Niet enkel tijdens het kweekseizoen, maar vooral ook in de rustperiode (energie opdoen voor het kweekseizoen) en ruiperiode (periode vraagt de nodige energie om goed door de rui te komen).
Heel interessante en goede vakliteratuur daaromtrent is het boek ‘VOEDING VAN VOGELS’ van J.P.HOLSHEIMER. Op zijn ideeën is mijn voeding ook gebaseerd. Hij is dan ook de uitvinder en ontwerper van de hoogwaardige AVES-PRODUKTEN. Tegenwoordig beter gekend onder de nieuwe naam ‘ AVES NEW PRODUCTS’.
Aan de hand van o.a. het hierboven vermelde boek en na jarenlang zelf zoeken en ervaring opdoen met allerhande kromsnavels, ben ik gekomen tot een BASISVOEDING waarvan ik persoonlijk uiterst tevreden ben. Graag wil ik dan ook mijn BASISVOEDING aan jullie meegeven, speciaal om die vogelliefhebbers op weg te helpen die zoekende zijn en ontevreden zijn over hun huidige voeding. Hierbij wil ik vooral eerst herhalen wat ik in de inleiding van mijn lezing gezegd heb : “ Op weg helpen betekent NIET zeggen hoe het moet, maar wel hoe het eventueel kan !”
In mijn BASISVOEDING vermeld ik merken van produkten die ik gebruik. Ik ben ervan overtuigd dat nog heel wat produkten van andere fabrikanten kwaliteitsvolle produkten zijn… Het is dan ook zeker niet mijn bedoeling afbreuk te doen aan die vele andere produkten. Maar men kan nu eenmaal niet alles gebruiken…
Ik ben er ook van overtuigd dat deze voeding voor heel wat parkietachtigen geschikt is en ben van mening dat de meeste liefhebbers naar zo’n BASISVOEDING zoeken en niet de tijd en/of het geld willen spenderen om voor elke soort parkiet een andere voeding te bereiden of te kopen.

EEN ZORGVULDIG UITGEKOZEN EIGEN ZAADMENGELING

Heel wat commerciële parkietenmengelingen bevatten een groot percentage millets (rondzaad). Dit is meestal het hoofdbestanddeel van de mengelingen, vooral met als doel de prijs van de mengeling zo laag mogelijk te houden . Millet (rondzaad) heeft echter niet zo’n rijke voedingswaarde. Een tweede nadeel is dat jongen van bepaalde vogelsoorten dat niet zo goed verteren! Daaromtrent is het misschien interessant een annecdote te vertellen van toen ik nog Catharina- parkieten kweekte. Regelmatig had ik toen jongen van enkele dagen oud die stierven met een gezwel aan de onderbuik. Bij onderzoek van enkele dode jongen constateerde de dierenarts een sterk uitgezette maag volgepropt met onverteerd rondzaad. Vanaf toen heb ik het rondzaad sterk verminderd en vervangen door het voedzamere platzaad (witzaad, kanariezaad) dat de meeste vogels zeer graag eten, vlot verteren en dat bovendien rijker is aan proteïnen (eiwitten). Met als positief gevolg : een betere vertering, geen uitgezette maag meer , sterftes als voordien bleven achterwege. Probleem opgelost!

Anderzijds ben ik persoonlijk ook geen voorstander van een mengeling met 20 tot 30 diverse zaadsoorten waarvan de vogels er maar de helft of nog minder tenvolle opeten. Vandaar is het hoofdbestanddeel (minstens 50% !)van mijn eigen mengeling PLATZAAD (= WITZAAD=KANARIEZAAD), aangevuld met geel en wit rondzaad (slechts ongeveer 25 %). Een klein percentage vormen gepelde haver, hennep, zonnepitten en cardi omdat een teveel daarvan anders te ophitsend, verstoppend, laxerend of vervettend zou werken. Tenslotte voeg ik er ook nog wat boekweit aan toe omwille van zijn hoge eiwitbron met een hoog lysine- en argininegehalte en een laag vetgehalte. In totaal bestaat mijn eigen mengeling dus uit slechts 8 zaden. Daar het basiszaad platzaad is (50%), heeft dit tot gevolg dat de voedingswaarde van deze mengeling hoger is, echter ook de kostprijs ervan. Maar ik herhaal: voor mij is en blijft de voeding van onze vogels van essentieel belang!

Een veel voorkomend fenomeen is ook dat heel wat liefhebbers teveel zaad ineens geven. De vogels zijn echter zoals kleine kinderen. Ze kiezen en eten dan wat ze het lekkerst vinden (pitten…), maar niet altijd het voedzaamste en gezondste… Met als gevolg een te eenzijdige voeding, wat uiteindelijk nefast is voor de conditie en de kweek. Vandaar volg ik volgende dosering : 1 à 1,5 soeplepel / per vogel / per dag. Dit afhankelijk van de grootte van de pyrrhura en rekening houdend dat zaad natuurlijk niet het enige is dat ze per dag krijgen !

SAMENSTELLING VAN MIJN EIVOER.

Omdat plantaardige produkten zoals zaden, granen, bessen en onkruiden bepaalde voedingsstoffen niet of zeer weinig bevatten, moeten deze via zachtvoer (eivoer) worden verstrekt. Het hele jaar door – ook buiten de kweek – geef ik dan ook zachtvoer. Mijn zachtvoer (eivoer) bestaat uit DRIE COMPONENTEN:

QUICKO of ANDER EIVOER IN DE HANDEL TE VERKRIJGEN.

600 gram vermengen met een weinig water of met fruit (appel…) of met vloeibare honing… Dit natuurlijk in de veronderstelling dat het eivoer dat je koopt droog eivoer is.

6 HARD GEKOOKTE EIEREN + 180 GRAM BESCHUITMEEL + 40 GRAM AVES-OPFOK.
Dit AVES-produkt is een premix voor het maken van een compleet vers opfokvoer voor zaadetende vogels zoals kanaries, prachtvinken, grasparkieten, agaporniden,kleine en grote parkieten…

beschuitmeel en AVES-opfok eerst mengen
de eieren met een vork pletten en door a mengen
vervolgens mengsel a+b fijn vermalen met Moulinette (maar voorkomen dat het ‘koekt’)
450 GRAM ZAAD LATEN WEKEN + 120 GRAM BESCHUITMEEL + 120 GRAM PARKI-OPFOK.
geweekt of gekiemd zaad
Dit bestaat uit 2/3 van mijn droge zaadmengeling aangevuld met 1/3 MUNGOBONEN (cadjang). Deze mungobonen betekenen immers een belangrijke aanvulling van het in zaden weinig voorkomende aminozuur LYSINE ! 1 tot 1,5 dag dit week- of kiemzaad laten weken ( eventueel ook laten kiemen, hoewel niet noodzakelijk) op kamertemperatuur. Ververs het water regelmatig, waarbij stof en vuil worden verwijderd. Indien je het zaad ook laat kiemen , wees dan vooral bij warm weer op je hoede voor schimmels !

Beschuitmeel is m.i. beter dan gedroogd brood
Het is beter en lichter verteerbaar voor de jongen. Het is langer houdbaar in de koelkast . Het eivoer is rulliger en ‘koekt’ minder.

PARKI-OPFOK is ook van Aves New Products.
Het bevat biologisch hoogwaardige eiwitten van zowel dierlijke (!) als plantaardige oorsprong. Het bevat ook alle levensnoodzakelijke vitaminen, mineralen en sporenelementen. Dit is een opfok-produkt speciaal samengesteld voor parkietachtigen en papegaaien!

Meng eerst je 120 gram beschuitmeel met je 120 gram Parki-Opfok.
Laat het weekzaad goed uitdruppen en meng het vervolgens met je beschuitmeel + Parki-Opfok.

TENSLOTTE: DELEN 1 + 2 + 3 ZORGVULDIG DOOR ELKAAR MENGEN! EN JE EIVOER IS KLAAR!

Enkele slotbedenkingen over mijn eivoer…

* Het is evident dat deze hoeveelheid eivoer voor een aantal kwekers teveel ineens is. Je kunt gewoon alles delen door eenzelfde getal, zodat de onderlinge verhoudingen gelijk blijven. Je kunt ook het overtollige eivoer voor enkele dagen bewaren in de koelkast. Als ik op reis ga, dan maken we het eivoer op voorhand klaar en wordt het klaargemaakte eivoer ingevroren. Zo beperken we het werk -wat al op zich heel veel is- voor onze bereidwillige vrienden tot het voederen en water geven. De dag voor het voederen laten ze het eivoer ontdooien in de koelkast.

* In een vroeger contact met de heer Holsheimer vernam ik van hem dat –naast de dierlijke eiwitten- vooral de aanwezigheid van en HET EVENWICHT tussen de AMINOZUREN onderling zo waardevol is bij de produkten Aves- en Parki-opfok.

*Graag had ik ook eens het belang van dierlijke eiwitten onderstreept met een anecdote uit de tijd dat ik catharinaparkieten kweekte. Indertijd was ik ook één van de eersten die de cobaltmutatie bij de catharina’s kweekte. Dat ging echter niet zonder problemen. Naast het eerder vermelde probleem van de uitgezette maag door slechte vertering van teveel rondzaad, dook er regelmatig nog een ander probleem op. Een aantal koppels vertikten het om hun jongen na de geboorte voldoende te voederen met als gevolg dat ik regelmatig dode jongen van twee dagen oud uit het nest moest halen. Een kweker uit mijn buurt van inlandse soorten (o.a. vinken) raadde me aan zelf een eivoer te maken a.d.v. het produkt ‘Aves-Opfok’. Groot was mijn verbazing dat na toevoeging van dit produkt de resterende catharinajongen een volle krop hadden en een vluggere groei kenden dan voordien in leven gebleven jongen. Het grootste verschil met mijn vroegere eivoer was dat mijn zelf gemaakt eivoer nu niet enkel plantaardige, maar ook dierlijke eiwitten bevatte. Ik kan niet bewijzen dat dit de oorzaak was van het plots welslagen van mijn kweek met de catharina’s. Maar wat ik wel ondervonden had, was dat de jongen door toevoeging van dit produkt wel volle krop hadden en probleemloos opgroeiden…

* Tijdens de rustperiode kan AVES-KRACHT gebruikt worden i.p.v. Aves- en Parki-Opfok.

PYRRHURA’S HEBBEN EEN GROTE BEHOEFTE AAN CALCIUM!!!

Voor de vorming van de eischaal wordt calcium zowel uit het opgenomen voer als uit de reserves in bepaalde beenderen onttrokken. De meeste zaden zijn echter arm aan calcium. Daar pyrrhura’s grote behoefte hebben aan calcium is het toedienen van sepia en/of duivengrit zeker aan te raden. De in het duivengrit aanwezige gemalen schelpen zorgen voor wat extra calcium terwijl de aanwezige kleine en grote kiezelsteentjes met scherpe en hoekige randen ervoor zorgen dat het opgenomen voedsel tot kleine deeltjes wordt fijn gemalen. Vergeet ook niet (!!!) de dagen voor en tijdens het leggen in het water ofwel op het eivoer wat extra calcium toe te voegen. Een veel gebruikt produkt daarvoor is CALCI-LUX van de firma Versele-Laga uit mijn streek. Persoonlijk ben ik geen voorstander om extra houtskool toe te voegen . Houtskool heeft immers een absorberende werking, waardoor bij langdurige toediening vitaminegebreken kunnen ontstaan.

GROENVOER – ONKRUIDZADEN…

Fruit , groenvoer en onkruidzaden maken geen deel uit van mijn basisvoeding, maar kunnen gerust regelmatig als supplementaire voeding worden verstrekt. Pyrrhura’s geraken er vlug aan gewend en tevens betekent dit een zeer gezond supplement aan hun basisvoeding.

VERS DRINKWATER: EEN NOODZAAK!!!

Vooral bij warm weer is het aan te raden het water tijdig te verversen. Pyrrhura’s nemen graag een bad en spoelen graag hun eivoer in het voorhanden zijnde water. Om ook eens in overweging te nemen… is het gebruik van een drinkfles die gebruikt wordt bij knaagdieren als hamsters en dwergkonijntjes. Persoonlijk leerde ik vele jaren geleden bij mijn Franse vriend Louis Lelias een praktisch zeer vlot hanteerbare drinkfles kennen van de firma Ferplast type “Sippy”. Je hebt deze in drie inhouden : 100cc – 300cc – 600cc met eenvoudig af te lezen schaalverdeling. Wat vooral interessant is aan dit type drinkfles, is dat de bovenkap vlot afneembaar is en het water zo vlot kan worden aangevuld, zonder de fles te moeten losmaken. Een aanrader als je het mij vraagt!

 

FFO Congres in Chelles (Parijs)

FFO Congres in Chelles (Parijs)